الشيخ محمد تقي بهجت

49

جامع المسائل ( فارسي )

نحوهء احتساب ماه و در هلالى بودن ماه و تلفيق ، جارى است كلام مذكور در سه ماه حره پس اگر در متصل به غرّهء ماه طلاق داد كافى است اتمام هلالى و 15 روز از ماه ديگر ، و اگر در اثنا بود به چهل و پنج روز ، اعتداد مىنمايد به دوّم تا دوّم مثلا با ضميمه 15 روز بنا بر احوط . وقوع عتق و عدّه طلاق امه اگر عتق امه قبل از طلاق او بود ، عدهء او عدهء حره است ؛ و اگر بعد از انقضاى عدّه عتق شد ، بر او عدهء نيست ؛ و اگر طلاق در اثناى عدهء رجعيه بود ، تكميل مىنمايد عدهء حرهء را ؛ و اگر در اثناى عدهء طلاق بائن بود ، اتمام مىنمايد عدهء امه را . عدّهء ذميه در موت و طلاق ، مثل عدهء حره است . و عدهء امه از وفات زوج ، دو ماه و پنج روز است كه نصف عدهء حره از وفات است ، و ابعد الاجلين از مدت مذكوره و وضع است اگر حامل باشد . عدهء ام ولد و خصوص ام الولد كه صاحب ولد از مالك است ، از موت زوج مثل حره چهار ماه و ده روز عده مىگيرد با دخول زوج و عدم آن ؛ و همچنين است احتياط در عده مذكوره از موت مالك بعد از وطى او يا بدون آن بنا بر احوط و قبل از تزويج او با انعتاق از نصيب ولد مالك ، بلكه غير ذات ولد از موت سيد با وطى موجب استبرا يا بدون آن بنا بر احوط خالى از هيچ تأمل نيست در جريان احتياط مذكور . و اگر ام ولد حامل از زوج باشد ، ابعد الاجلين كه مذكور شد عدهء او است . اگر ام ولد را به طلاق رجعى طلاق داد پس زوج وفات كرد در اثناى عده ، از سر مىگيرد عدهء حره را كه چهار ماه و ده روز است ؛ و غير ام ولد اكتفاى به دو ماه و پنج روز مىنمايد ، يا او هم چهار ماه و ده روز عدّه مىگيرد و اين احوط است . و در طلاق بائن اتمام مىنمايد عدهء سابقه را . اگر زوجِ امهء غير صاحبه ولد ، وفات كرد پس از آن قبل از انقضاى عدّه آزاد شد ، اتمام مىنمايد عدهء حره را كه 4 ماه و 10 روز است .